Degradation and Rehabilitation of Natural Land

fa استفاده از نگرش بهره‌برداران به عنوان شواهدی برای جلوگیری از تخریب مراتع (مطالعه موردی: استان های لرستان، مرکزی و سمنان) Using the Attitude of Stakeholders as Evidence to Prevent the Destruction of Rangelands (Case Study: Lorestan, Markazi and Semnan Provinces) جنبه های اقتصادی و اجتماعی تخریب و احیاء اراضی طبیعی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: مدیریت مراتع نسبت به عرصه های دیگر دشوارتر است زیرا مدیریت این عرصه‌ها شامل مدیریت و یکپارچه‌سازی همزمان تولید علوفه، تولید دام و بهره‌برداری از علوفه در یک مکان است. بر این اساس در نظر گرفتن ابعاد مختلف گروه‌های بهره‌بردار در مدیریت و برنامه‌ریزی‌های بلند مدت مراتع حایز اهمیت است. این تحقیق نیز با هدف بررسی نگرش بهره‌برداران نسبت به افراز مراتع شامل افراز بین واحدهای بهره‌برداری و افراز درون واحدهای بهره‌برداری و تعیین حد و مرز مراتع با استفاده از گزینه‌های عرف، قانون و یا ترکیبی از هر دو گزینه (جهت‌‌گیری بهره‌برداران نسبت به تحولات آینده) در سه استان‌ لرستان، مرکزی و سمنان انجام گرفت. مواد و روش ها: به منظور جمعآوری داده ها ابتدا سطوحی برای هر یک از متغیرها در نظر گرفته شد. سپس، داده‌ها با استفاده از یک پرسشنامه استاندارد شده جمع‌آوری و با استفاده از آزمون کای اسکوئر در نرم افزار  SPSSتجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: از نتایج فراوانی متغیرها مشخص شد که از دید اکثر پاسخگویان افراز بین واحدهای بهره برداری انجام شده است؛ در حالیکه افراز درون واحدها صورت نگرفته است. بعلاوه، در استان‌های لرستان و مرکزی به ترتیب 68/90 و 68/35درصد بهره‌برداران اهمیت بیشتری به قانون در تعیین حد و مرز مراتع داده اند. اما در استان سمنان  40/67درصد بهره‌برداران اهمیت بیشتری برای عرف قایل شده‌اند. همچنین مشخص شد که بیشتر بهره‌برداران نسبت به افراز مراتع "بین" و "درون" واحدهای بهره‌برداری رضایت دارند. در استان لرستان بین متغیرهای شغل (P<0.01) و تجاورز به مرتع (P<0.05) با رضایت از افراز بین واحدهای بهره‌برداری، تجاوز به مرتع (P<0.05) با رضایت از افراز درون واحدهای بهره‌برداری و در نهایت تحصیلات (P<0.05) و تمایل به ترک دامداری (P<0.05) با نقش عرف و قانون در تعیین حد و مرز مراتع ارتباط معنا‌دار مشاهده شد. در استان مرکزی بین متغیر شرکت تعاونی عشایری (P<0.05) با افراز بین واحدهای بهره‌برداری و در استان سمنان بین متغیر وضع مرتع با متغیر افراز درون واحدهای بهره‌برداری رابطه آماری معنادار (P<0.05) گزارش شد. نتیجه گیری: براساس یافته این پژوهش از دید بهرهبرداران افراز مراتع در ایران یک مساله است. در مقابل، در سایر کشورها افراز مراتع مساله و مشکل نبوده است. بنابراین لازم است که براساس دانش بومی منطقه به حل این مساله پرداخته شود. زیرا این امر منجر به اتخاذ تصمیمات بیطرفانه براساس اطلاعات علمی و عینی می شود. بعلاوه، سیاستها و اقدامات حفاظت از مراتع را میتوان براساس نگرش بهره برداران بهبود بخشید. به طورکلی، بررسی نگرش بهره برداران علاوه بر اینکه  بینش‌های مهمی را در مورد مشاهدات، درک و تفسیر تاثیرات اجتماعی و نتایج اکولوژی تخریب مراتع فراهم کند حمایت بهره برداران  را در طولانی مدت تضمین می کند. </div> <div style="text-align: justify;">Introduction and Objective: Rangeland management is more difficult than other areas because the management of these areas includes integration and management of forage production, livestock production and forage utilization at one time and one place. Therefore, it is important to consider the various dimensions of the stakeholder groups in the management and long term planning of rangelands. This research was conducted with the aim of investigate the attitude of stakeholders towards rangeland apportion in three provinces of Lorestan, Markazi and Semnan. This included apportioning between and within utilization units and determining the boundaries of rangeland using common parlance, law, or both. Matrial and Methods: In order to collect data, levels were first considered for each of the variables. Then the data were collected using a a standardized questionnaire and analyzed using the chi-square test in SPSS software. Results: From the results of the frequency of the variables, it was found that from the point of view of the most of the respondents, the apportion between the utilization units has been done; While the apportion within the utilization units has not been done. In addition, in Lorestan and Central provinces, 68.90% and 68.35% of stakeholders, respectively, gave more importance to the legal in determining the boundaries of rangelands. But in Semnan province, 40.67% of the stakeholders have given more importance to custom. Also, the result showed that most stakeholders were satisfied with the apportion of utilization units between and within units. In Lorestan province there was a significant relationship between the job variable (P <0.01) and invasion to rangelands (P <0.05) with satisfaction with the apportion between utilization units, invasion to rangelands (P <0.05) with satisfaction with apportion of utilization units and education (P <0.05) and tendency to leave the job in custom or legal way in determining rangeland boundaries. Also in Markazi province, there was a statistically significant relationship between the variable of nomadic cooperative company (P <0.05) with the apportion between utilization units and in Semnan province between the variable of rangeland condition and the variable of apportion within utilization units (P <0.05). Conclusion: According to the findings of this research, from the point of view of the stakeholders, the apportion utilization units is a problem in Iran, but in other countries, the apportion utilization units has not been a problem. Therefore, it is necessary to solve this problem based on local knowledge of the region. Because this leads to making unbiased decisions based on scientific and objective information. In addition, rangeland protection policies and measures can be improved based on the attitude of the stakeholders. In general, investigating the attitude of the stakeholders, in addition to providing important insights about the observations, understanding and interpretation of the social effects and ecological results of the destruction of rangelands, guarantees the support of the stakeholders in the long term.</div> بهره‌برداران, لرستان, مالکیت خصوصی, مالکیت عمومی, مراتع Collective management,Lorestan, Private management, Rangelands, Stakeholders 33 43 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-439-2&slc_lang=fa&sid=1 Hosein Arzani حسین ارزانی harzani@ut.ac.ir 10031947532846001700 10031947532846001700 Yes Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Ali Akbar Mehrabi علی اکبر مهرابی amehrabi@ut.ac.ir 10031947532846001701 10031947532846001701 No Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Setareh Bagheri ستاره باقری bagheri.sanru93@gmail.com 10031947532846001702 10031947532846001702 No Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران Mohammad Reza Ali Zare محمد‌رضا علی زارع mr.alizare@ut.ac.ir 10031947532846001703 10031947532846001703 No Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran. علوم و مهندسی مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران