Degradation and Rehabilitation of Natural Land

fa تغییرات ویژگی‌های شیمیایی و بیولوژیکی خاک پس از آتش‌سوزی در جنگل‌های زاگرس Changes in chemical and biological characteristics of soil after fire in Zagros forests آتش‏ سوزی عرصه های طبیعی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه: آتش سوزی یک عامل اکولوژیک در جنگل به شمار میرود که طی آن اکثر گیاهانی که در حال رویش هستند، آسیب میبینند. آتش سوزی با سوزاندن پوشش گیاهی سطح خاک، می تواند موجب اثرات منفی و یا حتی مثبت بر خصوصیات فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و پوشش گیاهی خاک شود. با توجه به این‌که تاکنون بررسی های فراوانی در مورد اثر آتش سوزی های طبیعی بر ویژگیهای خاک و پوشش گیاهی انجام شده است، اما تحقیقات درباره تأثیر آتش در زمانهای مختلف فصل رویش و اثر آن ویژگی‌های خاک و گیاه در ایران و سایر نقاط جهان اندک است و منابع بسیار محدودی در این زمینه وجود دارد، لذا این پژوهش می‌تواند اطلاعات مناسبی در خصوص وضعیت خاک پس از آتش سوزی و نیز توان احیاء و بازسازی گونه های باارزش گیاهی و حفظ جنگلهای زاگرس در اختیار محققان قرار دهد. در این تحقیق اثر آتش سوزی در سه فصل بهار، پاییز و زمستان بر ویژگیهای شیمیایی و بیولوژیکی خاک، مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش ها: منطقه مورد مطالعه بخشی از جنگلهای زاگرس در استان کرمانشاه، شهرستان گهواره، منطقه لرینی بود. در این پژوهش در کنار جنگلهای سوخته یک منطقه شاهد نیز در نظر گرفته شد. بدین منظور نقاط مورد نظر (9 نقطه برای زیر تاج و 9 نقطه برای خارج تاج در هر دو منطقه شاهد و سوخته شده) با اندازه گیری به‌وسیله متر بر روی ترانسکتها (6 ترانسکت) مشخص شد و به‌صورت منظم و با فواصل زمانی مشخص (هر 2 ماه یک‌بار)، نمونه برداری از آنها صورت گرفت. فاصله نمونه ها از یکدیگر در هر ردیف 20 متر و فاصله ردیف ها از هم 50 متر بود به‌گونه‌ای که 3 ردیف در منطقه سوخته و 3 ردیف در منطقه شاهد مشخص شدند. ویژگی‌های خاک با روش‌های آزمایشگاهی مرسوم اندازه‌گیری شدند. یافته ها: نتایج بررسی های صورت گرفته نشان داد آتش سوزی که در منطقه مورد مطالعه (زیر تاج و بیرون از تاج درختان منطقه زاگرس) رخ داده است سطحی بوده و قادر به ایجاد تغییرات اندکی در فاکتورهای شیمیایی و بیولوژیکی خاک بود. تنها میزان تنفس خاک و فسفر قابل جذب در این آتش‌سوزی سطحی تحت تأثیر قرار گرفتند. میزان فسفر خاک یک‌روند افزایش داشته سپس به میزان اولیه خود در ماه اول نمونه‌برداری کاهش یافت. نتیجه گیری: با توجه به این که آتش‌سوزی در منطقه مورد مطالعه سطحی بوده و موجب ایجاد تغییرات اندکی در ویژگیهای خاک در تمام ماه های نمونه‌برداری شد. احتمالاً آتش‌سوزی‌های شدید توانایی ایجاد تغییرات گسترده در ویژگی‌های شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی خاک را دارد و زمان نمونه‌برداری در ماه‌های مختلف تأثیر چندانی بر نتایج نداشته است.</div> Extended Abstract Introduction and Objective: Fire is an ecological factor in the forest, during which most of the growing plants are damaged. By burning the vegetation on the soil surface, fire can cause negative or even positive effects on the physical, chemical, biological, and vegetation properties of the soil. Due to the fact that so far many studies have been done on the effect of natural fires on the characteristics of soil and vegetation, but researches on the impact of fire at different times of the growing season and the effect of those characteristics on soil and vegetation in Iran and other parts of the world are few. There are minimal resources in this field, so this research can provide appropriate information about the condition of the soil after the fire, as well as the ability to restore and restore valuable plant species and preserve the Zagros forests at the discretion of researchers. In this research, the effect of fire in the three seasons of spring, autumn, and winter on the chemical and biological characteristics of soil was investigated. Material and Methods: The studied area was a part of Zagros forests in Kermanshah province. In this research, a control area was also considered in addition to the burned forests. For this purpose, the desired points (9 points for under the crown and 9 points for outside the crown in both control and burned areas) were determined by measuring with a meter on the transects (6 transects) and regularly and with time intervals. Specified (once every 2 months), they were sampled. The distance of the samples from each other in each row was 20 m and the distance between the rows was 50 m so that 3 rows were identified in the burned area and 3 rows in the control area. Soil properties were measured by conventional laboratory methods. Results: The results of the investigations show that the fire that occurred in the studied area (under the canopy and outside the canopy of trees in the Zagros region) was superficial and was capable of causing small changes in the chemical and biological factors of the soil. Only soil respiration rate and absorbable phosphorus were affected in this surface fire. The amount of phosphorus in the soil increased and then decreased to its initial level in the first month of sampling. Conclusion: Considering that the fire in the study area was superficial and caused slight changes in soil characteristics in all sampling months. Probably, severe fires have the ability to cause extensive changes in the chemical, physical and biological characteristics of the soil, and the sampling time in different months did not have much effect on the results.   آتش‌سوزی, جنگل, زاگرس, ماده آلیم, تنفس میکروبی Burn, Canopy, Microbial Respiration, Microorganism, Organic Carbon. 68 79 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-532-1&slc_lang=fa&sid=1 Mitra Kariminasab میترا کریمی نسب mitrakariminasab1994@gmail.com 10031947532846001683 10031947532846001683 No Razi University گروه مهندسی علوم خاک، دانشگاه راز Ali Beheshti Ale agha علی بهشتی آل آقا beheshtiali97@gmail.com 10031947532846001684 10031947532846001684 Yes Razi University گروه مهندسی علوم خاک، دانشگاه رازی Morteza Pourreza مرتضی پوررضا pourreza@razi.ac.ir 10031947532846001685 10031947532846001685 No Razi University گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه رازی