Degradation and Rehabilitation of Natural Land

fa اثرات آتش سوزی عرصه های جنگلی بر معیشت جوامع جنگل نشین، مورد مطالعه استان گلستان Effects of Forest Fire on Livelihood of Forest Inhabitants, A Case of Golestan Province آتش‏ سوزی عرصه های طبیعی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط مقدمه و هدف: تخریب و آتش سوزی جنگلها از مهمترین مشکلات محیط زیست محسوب می شوند. آتش سوزی سالانه هزاران هکتار از درختان، درختچه ها و گیاهان جنگل را از بین برده و باعث افزایش آسیب پذیری معیشت روستاییان و جنگل نشینان می شود. تحقیق حاضر با هدف بررسی اثرات آتش سوزی جنگلها بر معیشت روستاییان مناطق جنگلی انجام شده است. مواد و روش ها: این تحقیق از نوع توصیفی-پیمایشی بوده و برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده گردید. منطقه جغرافیایی تحقیق دربرگیرنده حوضه آبخیز‌ ‌چهل‌چای شهرستان مینودشت استان گلستان است. برای بررسی و سنجش شاخص آسیب پذیری ناشی از آتش سوزی جنگلها، پنج بعُد شاخص معیشت پایدار شامل سرمایه طبیعی، سرمایه مالی، سرمایه فیزیکی، سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی، در مجموع با 19 گویه استفاده شد.  هر گویه بر اساس طیف پنج گزینه ای لیکرت مورد سنجش قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل 400 خانوار روستاهای حوضه آبخیز چهل چای بوده است که بیشترین تعداد آتش سوزیها در سالهای اخیر در حوزه جغرافیایی آنها رخ داده است. در این پژوهش با استفاده از فرمول کوکران، 200 خانوار روستایی با روش نمونه گیری طبقه بندی شده تصادفی انتخاب و مورد مصاحبه قرار گرفتند. به&lrm;منظور تعیین ارتباط بین ویژگی های فردی پاسخگویان و نظرات آنها نسبت به تأثیر آتش سوزی جنگلها بر معیشت روستاییان، از آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد آتش سوزی جنگلها بر معیشت روستاییان به&lrm;ترتیب بیشترین تأثیر را بر سرمایه طبیعی با ترکیب خطی غیروزندار 4/08، و کمترین تأثیر را بر سرمایه اجتماعی با ترکیب خطی غیروزن دار 1/63، داشته است. نتایج آزمون ضریب همبستگی نشان داد که بین میزان اراضی کشاورزی تحت تملک و سابقه کشاورزی پاسخگویان با دیدگاه آنها نسبت به تأثیر آتش سوزی جنگلها بر معیشت روستاییان یک رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد. همچنین بین متغیر سن و تعداد افراد تحت تکفل با نظر پاسخگویان نسبت به تأثیر آتش سوزی جنگل ها بر معیشت یک رابطه منفی و معنی داری وجود دارد. یافته ها نشان داد که بین میزان تحصیلات و نظر پاسخگویان نسبت به تأثیر آتش سوزی جنگلها بر معیشت روستاییان، یک رابطه مثبت و معنی دار دارد. نتیجه گیری: جوامع محلی مورد مطالعه در این تحقیق متفقا باور دارند که آتش سوزی جنگل از طریق تاثیر بر سرمایه های طبیعی، مالی و انسانی بر معیشت آنها اثرات منفی دارد. لذا پیشنهاد میگردد سازمانهای مسئول با برنامه ریزی و اجرای جنگلداری اجتماعی و مشارکتی، کارآمدی اقدام های حفاظتی، احیا جنگلها، و کاهش خسارات ناشی از آتش سوزی جنگل را تقویت نمایند. </div>   <div style="text-align: justify;">Extended Abstract Introduction and Objective: Destruction and forest fire are one of the most important environmental problems. Annually, forest fire destroys thousands of hectares of trees, shrubs and forest plants and the vulnerability of the livelihood of villagers and forest dwellers increases. The present research was conducted with the aim of investigating the effects of forest fires on the livelihood of villagers in forest areas. Material and Methods: This research is a descriptive-survey type and a researcher-made questionnaire was used to collect data. The geographical area of the research includes Chehelchai watershed, Minoodasht city, Golestan province. To investigate and measure the index of vulnerability caused by forest fires, five dimensions of sustainable livelihood index including natural capital, financial capital, physical capital, human capital and social capital were used with a total of 19 items. Each item was measured based on a five-point Likert scale. The statistical population of the research included 400 households in the villages of the Chehelchai watershed, where the highest number of fires have occurred in recent years in their geographical area. In this research, using Cochran's formula, 200 rural households were selected and interviewed by stratified random sampling method. Spearman's correlation coefficient test was used to determine the relationship between the respondents' personal characteristics and their opinions regarding the effect of forest fires on the villagers' livelihoods. Mann-Whitney test was used to compare the opinions of the respondents regarding the extent of the impact of forest fires on the livelihood of villagers. Results: The results showed that forest fires had the greatest impact on the livelihood of villagers, respectively, on natural capital with a non-weighted linear combination of 4.08 and the least impact on social capital with a non-weighted linear combination of 1.63. The results of the correlation coefficient test showed that there is a positive and significant relationship between the amount of agricultural land under ownership and the agricultural history of the respondents with their views on the impact of forest fires on the livelihood of villagers. There is a negative and significant relationship between the variable of age and also between the variable of the number of dependents and the opinion of the respondents regarding the effect of forest fire on livelihood. The findings also showed that there is a positive and significant relationship between the level of education and the opinion of the respondents regarding the effect of forest fires on the livelihood of villagers. The results of the Mann-Whitney test showed that there is no significant difference between the views of different groups of respondents regarding the extent of the effect of forest fires on the livelihood of villagers. Conclusion: The local communities studied in this research unanimously believe that forest fires have negative effects on their livelihoods through the impact on natural, financial and human capitals. Therefore, it is suggested that the responsible organizations strengthen the efficiency of protection measures, reforestation, and reduce damages caused by forest fires by planning and implementing social and cooperative forestry.</div> جوامع روستایی, چهلچای, حفاظت, سرمایه, معیشت Capital, Chehelchai, Livelihood, Protection, Rural communities 80 88 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-530-1&slc_lang=fa&sid=1 MohammadHadi Moayeri محمد هادی معیری moayeri38@yahoo.com 10031947532846001729 10031947532846001729 Yes Gorgan Agricultural sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Ahmad Abedi Sarvestani احمد عابدی سروستانی abediac@yahoo.com 10031947532846001730 10031947532846001730 No Gorgan Agricultural sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان MohammadRe Shahraki محمد رضا شهرکی m.rshahraki@yahoo.com 10031947532846001731 10031947532846001731 No Department of Natural Resources and Watershed Management of Golestan Province اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان