fa مطالعه خصوصیات رویشگاهی و مرتعکاری گیاه دارویی Dracocephalum Lindbergii Rech.f در منطقه گودالی سلاخ بجنورد حفاظت خاک پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">&nbsp;<span style="font-size:12pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%"><span 2="" mitra="" style="font-family:">چکیده مبسوط</span></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:2;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">مقدمه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> بادرنجبویه یکی از گیاهان دارویی ایران</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> و از خانواده نعناعیان </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">است که در رویشگاه‌‌‌های طبیعی شمال شرق کشور یافت می‌شود. به منظور شناخت خصوصیات بوم‌شناختی این گونه جهت معرفی برای <span style="color:black">مرتعکاری</span> در اراضی دیم و استفاده در صنایع دارویی و همچنین جلوگیری از تخریب رویشگاه‌های طبیعی گونه، این بررسی در طی سالهای ۱۴۰۰-1397 در سطح رویشگاه و دیمزار</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">مرتعکاری شده در شهرستان بجنورد انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">مواد و روش &shy;ها:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> مشخصات بارش، دما، اقلیم، اندازه‌گیری متغیرهای رویشی ارتفاع، قطر کوچک و قطر بزرگ تاج پوشش، تراکم، پوشش تاجی، تولید و تجزیه فیزیکی و شیمیایی خاک برای گیاه در رویشگاه آن انجام گرفت. به منظور مرتعکاری گیاه بادرنجبویه، دیمزاری اختصاصی در ارتفاع 1500 متری از سطح دریا در دامنه شمالی واقع در منطقه گودالی سلاخ انتخاب گردید. به دو روش تقسیم بوته و نشاءکاری عملیات کاشت انجام شد. <span style="color:black">جهت تجزیه و تحلیل آماری داده‌های بدست آمده از آزمون </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span style="color:black">t</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> مستقل و روش آنالیز مؤلفه‌های اصلی استفاده شد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">یافته&shy; ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> نتایج حاکی از آن است که این گونه در منطقه مورد مطالعه با اقلیم نیمه‌خشک سرد و بارندگی متوسط سالانه 295 میلی‌متر، دمای متوسط سالانه 11/28 درجه سانتی‌گراد رویش مناسبی دارد. این گیاه در شیب دامنه‌های شمالی، جنوبی، شرقی و غربی در ارتفاع 1200 تا 1900 متری از سطح دریا در مناطق سنگلاخی پراکنش یافته‌است. خاک منطقه مورد مطالعه </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">آهکی با بافت شنی لومی</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> می‌باشد.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> تجزیه و تحلیل مولفه اصلی نشان داد که متغیرهای شن، سیلت، درصد آهک، مواد آلی و ظرفیت تبادل کاتیونی همبستگی معنی‌داری با محور اول داشتند و 37/2 درصد تغییرات را توضیح دادند. </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">میانگین پوشش تاجی و عملکرد در رویشگاه و دیمزار <span style="color:black">مرتعکاری شده</span> به ترتیب 0/147 و 57/91 درصد و 2/83 و 1619/68 کیلوگرم در هکتار بود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">نتیجه &shy;گیری:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> ن</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">تایج پژوهش حاضر می‌تواند</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">الگوی مدیریتی مناسب برای </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra="">کشاورزان،</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span 2="" mitra=""> برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران، در راستای حفاظت خاک و گیاه در مناطق مشابه ارائه نماید</span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">.</span></span></span></span></span></span><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:80%"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:90%"><span style="text-autospace:none"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">Extended Abstract</span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:90%"><span style="tab-stops:158.55pt 240.95pt 308.0pt"><span style="text-autospace:none"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">Introduction and Objective:</span></span></b><i><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"> Dracocephalum lindbergii </span></span></i><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">is one of the native medicinal plants in Lamiaceae family of Iran and it is growing natural habitats in the north east of Iran.</span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">In order, this plant know ecological characteristic for introduce and artificial revegetation on dryland farming and then use in medical industries. Such as this plant natural sites were controlled of destroying. This study was executed in rangeland and dryland artificial revegetation </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">from 2018 to 2021 </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">in Bojnourd</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">.&nbsp; </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:90%"><span style="tab-stops:158.55pt 240.95pt 308.0pt"><span style="text-autospace:none"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">Material and Methods: </span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">In the range site, the studies were climatically (precipitation, temperature, climate) characteristic and vegetable variation including plant height, length and wide of diameter, density, Canopy cover percentage and Estimating biomass, physical and chemical analyses of the soil.</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"> In order to </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">artificial revegetation</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"> the medicinal species of </span></span><i><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">Dracocephalum lindbergii</span></span></i><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">, a special dryland was selected at an altitude of 1500 meters above sea level on the northern slope in Godali Salakh area. Planting was done by two methods of plant division and transplanting. Statistical analysis of the obtained data was performed using independent t-test and principal component analysis.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:90%"><span style="tab-stops:158.55pt 240.95pt 308.0pt"><span style="text-autospace:none"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">Results:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"> The results revealed that this species could be adapted for regions with semiarid- cold climate, annual rainfall average of 295 mm and annual temperature average of 11.28 c&deg;. This species has dispersed in north, south, east and west slope and altitude 1200- 1900 m of sea level in rocky areas. The soil of area is calcareous with sandy-loom texture. Principal component analysis (PCA) showed that the variables of sand, silt, lime percentage, organic matter and cation exchange capacity had significant correlations with the first axis and explained the 37.2% variation. </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">In the site and dryland artificial revegetation, Average of canopy covers and production were 0.147, 57.68% and 2.83, 1619.68 kg in hectare respectively.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:90%"><span style="tab-stops:158.55pt 240.95pt 308.0pt"><span style="text-autospace:none"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%"> The present survey findings can property a suitable management approach for farmer, planners and policymakers to make a sound decision regarding the soil and plant protects in similar areas.</span></span></span></span></span></span></span> بادرنجبویه, مراتع طبیعی, مرتعکاری, عوامل محیطی Artificial revegetation, Dracocephalum lindbergii, Environmental factors, Natural rangeland 13 22 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-527-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Mohammad Asaadi علی محمد اسعدی am-asaadi@um.ac.ir 10031947532846001719 10031947532846001719 Yes Higher Education Complex of Shirvan ﺮوه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی ﺷﯿﺮوان، دانشگاه بجنورد