fa اثر اعمال اقدامات مدیریت اراضی بر فرسایش خاک و تولید رسوب در حوزه آبخیز گلازچای اشنویه، آذربایجان غربی تغییر کاربری اراضی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="line-height:2;"><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; تغییر در الگوهای استفاده از زمین، فعالیت‌های کشاورزی و کاهش پوشش گیاهی، فرآیندهای تخریب زمین را سرعت بخشیده است. بنابراین اجرای اقدام‌های مدیریتی و استفاده از اراضی برحسب استعداد/قابلیت در راستای مدیریت جامع منابع آبخیز و صرفه‌جویی در هزینه در آبخیزهای اولویت‌دار ضروری است. از همین رو پژوهش حاضر باهدف ارزیابی برنامه‌های مدیریتی مبتنی بر قابلیت اراضی در زیرآبخیزهای اولویت‌دار گلازچای اشنویه در استان آذربایجان‌غربی بر تغییرات فرسایش و رسوب برنامه‌ریزی شد. بنابراین، ابتدا قابلیت اراضی زیرآبخیزهای اولویت‌دار حوزه آبخیز گلازچای اشنویه بر اساس روش </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">FAO</span></b><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> استخراج و در شرایط فعلی آبخیز مطالعاتی اِعمال شد. تغییرپذیری میزان فرسایش و رسوب و هم‌چنین حداکثر جریان رواناب خروجی پس از ارزیابی با استفاده از مدل </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt">IntErO</span></b><b><span 2="" mitra=""><span style="color:black"> برآورد شد. نتایج نشان داد شش درصد از مساحت زیرآبخیزهای مطالعاتی منطبق با قابلیت اراضی نبوده و کاربری جنگل با تغییر خالص افزایشی2/21 درصدی و مرتع غنی با تغییر خالص کاهشی 1/2 درصدی نسبت به شرایط فعلی بیش‌ترین تغییرات را به خود اختصاص دادند. در همین ارتباط تخصیص قابلیت اراضی در این مناطق فرسایش و رسوب و حداکثر جریان خروجی از حوزه آبخیز را به ترتیب به میزان 7/1 و 1/33 درصد کاهش خواهد داد.</span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra=""> هم‌چنین</span></span></b><b> </b><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra="">رسوب ویژه آبخیز نیز به میزان 12/6 مترمکعب در کیلومترمربع در سال کاهش می</span></span></b><b><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span 2="" mitra="">&lrm;‌</span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span 2="" mitra="">یابد. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند </span></span></b></span><b><span lang="FA" style="line-height:80%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="line-height:2;">الگوی مدیریتی مناسب برای برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران، در راستای اِعمال اقدامات مدیریتی در مناطق با اولویت بالا را ارائه نماید.</span> </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:8pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:90%">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Land use patterns, agricultural activities, and decreased vegetation have accelerated land degradation processes. Therefore, implementing land and vegetation-based management measures and utilizing land resources according to suitability/capability is essential to achieve integrated watershed resources management in critical watersheds. Hence, the present study was planned to evaluate the changes of erosion and sediment yield to evaluate management scenarios based on land capability in the high priority sub-watersheds of Glazchai watershed Oshnavieh, West Azerbaijan province, Iran. Therefore, the land capability of priority sub-watersheds was first extracted according to the FAO method. The soil erosion, sediment yield variability, and the maximum discharge were estimated using the IntErO model. The results showed that six percent of the study area in studied sub-watersheds did not follow the land capability rules. The forest land use had a 2.21% net increase. Also, the good rangeland area had a net change of 1.2% compared to the current conditions. In this regard, the allocation of land capability in these areas will reduce the erosion amount, sediment yield, and the maximum discharge of the watershed by 7.1 and 1.33%, respectively. At the watershed scale, the amount of specific sediment yield is also reduced by 12.6 m³y^-1km^-2. The present study results can provide a suitable management approach for planners and policymakers to make a sound decision regarding the land use-oriented measures in high-priority areas at the watershed scale.</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:"2 Mitra""></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> <span dir="RTL"></span> استعداد اراضی, رسوب‌دهی ویژه, کاربری اراضی, مدل‌سازی فرسایش, مدیریت جامع حوزه آبخیز Erosion Modelling, Integrated Watershed Management, Land Suitability, Land Use, Specific Sediment Yield 88 99 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-508-1&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Zabihi Silabi مصطفی ذبیحی سیلابی mostafazabihi@modares.ac.ir 10031947532846001494 10031947532846001494 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Seyed Hamidreza Sadeghi سید حمیدرضا صادقی sadeghi@modares.ac.ir 10031947532846001495 10031947532846001495 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Raoof Mostafazadeh رئوف مصطفی‌زاده raoofmostafazadeh@uma.ac.ir 10031947532846001496 10031947532846001496 No University of Mohaghegh University دانشگاه محقق اردبیلی