Degradation and Rehabilitation of Natural Land

fa تعیین مهمترین عوامل محیطی تاثیرگذار بر پراکنش گونه ‌های گیاهی برای برنامه های احیاء مراتع سرخ ده، استان سمنان Selection of the Most Important Effective Environmental Factors on the Distribution of Dominant Plant Species for Rangelands Improvement and Rehabilitation Programs, (Sorkhdeh Rangelands, Semnan Province) حفاظت خاک پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">چکیده مبسوط     مقدمه: با توجه به اینکه تعداد عوامل محیطی موثر بر اکوسیستم های طبیعی از جمله مراتع بسیار زیاد هستند تعیین مهمترین آنها در مدیریت اراضی و برنامه های اصلاحی برای صرفه جویی در هزینه و زمان ضروری است. برای این منظور از گذشته تا کنون از روشهای زیادی از جمله روش&rlm;های آماری مختلفی نظیر رگرسیون و رسته&rlm;بندی استفاده شده است در این راستا هدف تحقیق حاضر استفاده از رگرسیون لجستیک برای استخراج مهمترین عوامل خاکی، اقلیمی و توپوگرافی در مراتع سرخ ده سمنان است. مواد و روش ها: برای نمونه برداری از پوشش گیاهی، ابتدا منطقه به 23 واحد نمونه برداری بر اساس شیب، جهت شیب، ارتفاع و زمین شناسی تقسیم شد و در هر واحد 10پلات یک متر مربعی مستقر گردید. در هر واحد همگن 3 نمونه خاک از  15 سانتیمتری سطح خاک برداشت شد. در مجموع 69 نمونه خاک و 16 متغیر محیطی شامل سه متغیر توپوگرافی (شیب، جهت و ارتفاع)، ده متغیر خاک (اسیدیته، هدایت الکتریکی، پتاسیم، فسفر، درصد آهک، کربن، نیتروژن، درصد شن، سیلت و رس)و سه متغیر اقلیم (میانگین رطوبت سالانه، میانگین درجه حرارت سالانه و میانگین بارندگی یالانه) اندازه گیری شدند. نتایج: نتایج نشان داد که مهمترین خصوصیات خاک در تفکیک تیپ های رویشی منطقه مورد مطالعه، بافت خاک، درصد آهک، نیتروژن، هدایت الکتریکی و همچنین از عوامل توپوگرافی جهت و شیب منطقه است. با توجه به روابط به دست آمده گونه های Salsola dendroides با اسیدیته و هدایت الکتریکی ارتباط معنیدار و گونه Hypocylix kerneri بیشترین تاثیرپذیری را از درصد شن داشتند. گونه Salsola arbusculiformis  با آهک و درصد رس  و Artemisia aucheri با کربن آلی خاک، میانگین بارندگی سالیانه و درجه حرارات سالیانه رابطه مستقیم داشتند. گونه Salicornia herbaceae با اسیدیته درصد رس و پتاسیم و Halocnemum strobilaceum گونه با هدایت الکتریکی رابطه عکس داشت. همه مدلهای رگرسیون لجستیک در سطح یک درصد معنی دار بودند. نتیجه گیری: همانطورکه نتایج تحقیق حاضر نشان داد این روش توانست به خوبی مهمترین عوامل و میزان تاثیرگذاری آنها را استخراج کند. از جمله مزایای این روش، امکان استفاده از داده&rlm; های حضور یا عدم حضور گونه های گیاهی بدون استفاده از دیگر اطلاعات پوشش گیاهی نظیر درصد تاج پوشش گیاهی، تراکم و فراوانی که تحت تاثیر روش نمونه گیری، اندازه پلات و نوسان های بارندگی قرار می گیرند، است.</div> Extended Abstract Introduction: There were relationships and interactions between plant species and environmental factors. Because there are many effecting environmental factors in natural ecosystems such as rangeland, it is necessary to determine the most important of them to save on cost and time in the management and rehabilitation programs.  To achieve these relationships, there are several methods such as statistical methods including regression and ordination to use. The object of this research is to use logistical regression in the dry Sorkhdeh Rangelands in the Semnan provinces for determination most important soil, topography and climate factors. Material and methods: The area was divided into 23 homogenous units based on slop, aspect, height and geology, and 10 plots 1m2 were established in each unit for the sampling of vegetation. 6 plant species were recognized as dominant in the study area. 3 soil samples were taken at depths of 0-15 cm in each unit, with a total of 69. Overall, 16 environmental factors were measured, including 3 climatic (mean annual temperature, mean annual precipitation and men annual humidity), 3 topographic (slop, aspect and height) and 10 edaphic (carbon, nitrogen, calcium, phosphorus, potassium, CaCo3, pH, EC, percentage of sand, silt and clay) factors. Results: The results showed that the vegetation distribution is mainly related to soil characteristics such as soil texture, Caco3, N, EC, and topographic factors such as aspect, and slop. The presence of Salsola dendroides, had a relationship with EC and pH and Hypocylix kerneri had most effectives from sand percent. Salsola arbusculiformis had a direct relationship with Caco3 and clay percent. and Artemisia aucheri with C, mmps, Mmts. Salicornia herbaceae had direct relationships with pH, Clay, K, and Halocnemum strobilaceum with EC. All of the models were significant at p<0.01 level. Conclusion: As the results of the present research showed, this method was able to extract the most important factors and their effectiveness. Among the advantages of this method, can be referred the possibility of using data on the presence or absence of plant species without using other vegetation information, such as the percentage of plant cover, density and frequency, which are affected by the sampling method, plot size and fluctuation of rainfalls.   حضور گونه های گیاهی, رگرسیون لجستیک, عوامل محیطی, مراتع خشک Dry rangeland, Environmental factors, Logistic regression, Presence of plant species 44 51 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-338-2&slc_lang=fa&sid=1 zeinab jafarian زینب جعفریان z.jafarian@sanru.ac.ir 10031947532846001704 10031947532846001704 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران Ameneh Karimzadeh آمنه کریم زاده A.Karimzadeh@yahoo.com 10031947532846001705 10031947532846001705 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران Jamshid Ghorbani جمشید قربانی J.ghorbani@sanru.ac.ir 10031947532846001706 10031947532846001706 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران mansoureh kargar منصوره کارگر Sahar_kargar@yahoo.com 10031947532846001707 10031947532846001707 No Natural resources and Watershed management administration of Alborz province اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان البرز، کرج، ایران