fa تأثیر تغییر کاربری اراضی بر ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌شناسی خاک‌های منطقه کارزان در استان ایلام تغییر کاربری اراضی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>تغییرات در کاربری&shy; های اراضی یکی از دخالت&shy; های</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong> بشر است که بر فرآیندهای اکوسیستمی اثرگذار می&shy; باشد. در این تحقیق برخی از خصوصیات خاک و کانی‌شناسی رسی در سه کاربری جنگل بلوط با کشاورزی دیم، کشاورزی دیم و کشاورزی دیم رها شده 20 ساله در منطقه کارزان استان ایلام مورد بررسی قرار گرفت. از پروفیل‌های شاهد در هر کاربری، نمونه&shy; های خاک تهیه شد و بر اساس کلید رده &shy;بندی خاک 2014 رده‌بندی شدند.</strong><strong> نتایج تجزیه‌های خصوصیات خاک‌ها نشان داد که بیشترین جرم مخصوص ظاهری در افق سطحی مربوط به کاربری کشاورزی رها شده 20 ساله با مقدار</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(g/cm³) </span></span></strong><strong>&nbsp;1/59</strong><strong> می&shy; باشد. کمترین</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH </span></span></strong><strong>خاک در افق سطحی مربوط به کاربری مرکب جنگل بلوط و کشاورزی دیم با مقدار 7/28 و بیشترین مربوط به کاربری </strong><strong>کشاورزی رها شده 20 ساله </strong><strong>با مقدار 7/61 می‌باشد. درصد ماده آلی در کاربری مرکب جنگل بلوط و کشاورزی دیم به مقدار 1/15 درصد بود که از بقیه کاربری&shy; ها بیشتر بود. بیشترین درصد آهک در افق سطحی کاربری </strong><strong>کشاورزی رها شده 20 ساله </strong><strong>می &shy;باشد. بیشترین ظرفیت تبادل کاتیونی در افق سطحی مرکب جنگل بلوط و کشاورزی دیم با 24/56 سانتی</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&shy;</span></span></strong><strong>مول بر کیلوگرم می &shy;باشد. در همه کاربری &shy;ها، به جزء اکسید کلسیم بقیه اکسیدهای فلزی از سطح به عمق پروفیل خاک کاهش یافتند. همچنین از&nbsp; بالای شیب به سمت پایین شیب به جزء اکسیدهای کلسیم و منیزیم بقیه اکسیدهای فلزی روند کاهشی داشتند. کانی‌شناسی با استفاده از&nbsp;</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">X-Ray</span></span></strong> <strong>نشان داد که کانی‌های ورمی&shy;کولیت،</strong> <strong>کائولینیت، ایلایت و کلریت کانی&shy; های رسی اصلی را تشکیل می&shy;دهند و کاربری‌های متفاوت بر نوع کانی‌های رسی شناسایی شده تأثیری نداشته است.</strong></span><strong><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong></strong></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Changes in land uses are of the human interventions influencing ecosystem processes. In this study, some soil properties and clay mineralogy have been studied in three land uses including a combination of oak forest and dry farming, dry farming and 20-years-old abandoned dry farming in Karezan region. Soil samples were taken from control profiles of each land use and the soils were classified based on key soil taxonomy 2014. The results of soil properties showed that the highest &rho;_b is 1.59 gr/cm³ in surface horizon belonged to 20 year- old abandoned farming. The lowest soil pH in surface horizon belonged to combination of oak forest and dry farming usage with amount of 7.28 and the highest belonged to 20 year- old abandoned farming usage with amount of 7.61. OM in combination of oak forests and dry farming usage was 1.15 % which was higher than other usages. The highest percentage of lime in surface horizon belonged to 20 year- old abandoned dry farming usage .The highest CEC in surface horizon belonged to a combination of oak forest and dry farming usage with amount of 24.56 cmol⁺/kg. In all land uses, all measured metal oxides except calcium oxides were decreased from surface to the depth of soil. Also, except calcium and magnesium oxides, the rest of metal oxides had a decreasing trend from the top of slope downwards. Clay mineralogy by X-ray indicated that Vermiculite, Kaolinite, Illite and Chlorite composed the main parts of clay minerals and different usages did not affect the type of identified clay minerals.</div> ایلام, تخریب اراضی, کیفیت خاک, مینرالوژی رس Clay mineralogy, Ilam, Land demolition, Soil quality 89 101 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-466-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Chabok علی چابک a.chabok68@gmail.com 10031947532846001249 10031947532846001249 No Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam گروه علوم و مهندسی آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام Mahmoud Rostaminya محمود رستمی نیا mrostaminya@yahoo.com 10031947532846001250 10031947532846001250 Yes Department of Water and Soil Sciences, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam گروه علوم و مهندسی آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام Mehran Shirvani مهران شیروانی shirvani@cc.iut.ac.ir 10031947532846001251 10031947532846001251 No Department of soil and water Engineering, Faculty of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan گروه علوم و مهندسی آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان Masoud Bazgir مسعود بازگیر m_bazgir@yahoo.com 10031947532846001252 10031947532846001252 No Department of Water and Soil Sciences, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam گروه علوم و مهندسی آب و خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام