Degradation and Rehabilitation of Natural Land

fa پهنه بندی شدت خشکسالی با استفاده از شاخص های زیست محیطی و GIS Drought Severity Zoning using Environmental and GIS Indicators اثرات خشکسالی و تغییر اقلیم بر عرصه های طبیعی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">خشکسالی یکی از وقایع محیطی و بخش جدایی ناپذیر نوسانات اقلیمی است که میتواند در هر منطقه ای حادث شود و تأثیرات عمدهای بر جای گذارد. در این پژوهش از شاخصهای پوشش گیاهی (NDVI)، شاخص دمای سطح زمین (LST) و شاخص استاندارد شده بارش (SPI) به دلیل مزایایی که در پایش شرایط توآم اقلیمی، هیدرولوژیکی و کشاورزی دارد، در تحلیل خشکسالی های استان سیستان و بلوچستان استفاده گردید. برای بدست آوردن شاخصهای NDVI و LST، از تصاویر ماهوارهای MODIS در ماههای فصول رشد (شهریور تا مهر) سالهای 2000 تا 2019 استفاده گردید. سه ایستگاه ایرانشهر، زاهدان و زابل در سطح استان با توجه به داشتن آمار طولانی مدت، نواقص آماری کم و پراکنش مناسب با طول دوره 19 ساله (2000-2019) برای محاسبه شاخص SPI انتخاب گردید. جهت پهنه بندی رخداد خشکسالی از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شد. در این راستا پس از بررسی انواع مدلهای درونیابی روش IDW برای تهیه نقشه های رستری بکار برده شد. سپس نقشه های بدست آمده با استفاده از نظر کارشناسان علوم جغرافیا به ترتیب از مقدار SPI زیاد به کم کلاس بندی و نقشه پهنه ندی خشکسالی برای استان سیستان و بلوچستان بدست آمد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد شاخصهای NDVI و LST از سال 2008 تا 2011 دارای بیشترین شدت و سال 2003 تا 2008 کمترین شدت خشکسالی را تجربه کرده اند. بر اساس شاخص SPI روند تغییرات خشکسالی در کل منطقه از سال 2000 تا 2006 در کلاس نزدیک به خشکسالی متوسط و در بازه زمانی 2009 تا 2014 در کلاس خشکسالی شدید قرار دارد. نتایج بیانگر آن است که منطقه مورد مطالعه نسبت به خشکسالی های میان مدت و کوتاه مدت حساس است. بیشتر خشکسالی هایی که در این منطقه اتفاق افتاده است، خشکسالی ملایم و متوسط بوده و احتمال وقوع پدیده خشکسالی در مناطق مرکزی و شمالی استان بیشتر است.</div> <div style="text-align: justify;">Drought is one of the environmental events and an integral part of climate change in any region and has significant effects. Due to the benefits of monitoring the combined climatic, hydrological, and agricultural conditions, vegetation indices (NDVI), land surface temperature index (LST), and standardized precipitation index (SPI) were used for analyzing drought intensity in Sistan and Balochestan province. To obtain NDVI and LST indices, MODIS satellite images were used in the months of growth seasons (September to October) from 2000 to 2019. Three stations of Iranshahr, Zahedan, and Zabol were selected to calculate the SPI index due to their long-term statistics (2000-2019), low statistical deficiencies, and appropriate distribution. A geographic Information System (GIS) was used to zoning the drought intensity. In this regard, after examining the types of interpolation models, the IDW method was used to prepare raster maps. Then, the obtained maps were classified from high to low SPI using the opinion of geography experts, and the drought zoning map was prepared. This study showed that the NDVI and LST indices experienced the highest intensity from 2008 to 2011 and the lowest intensity from 2003 to 2008, respectively. According to the SPI index, the trend of drought changes in the whole region in 2000-2006 and 2009-2014 is in the class close to moderate and high drought, respectively. The results indicate that the study area is sensitive to medium and short-term droughts. Most of the droughts occurring in this region are mild and moderate droughts, and drought is more likely to happen in the central and northern areas of the province.</div> خشکسالی, سیستان و بلوچستان, شاخص پوشش گیاهی, شاخص دمای سطح زمین, GIS, SPI Drought, GIS ,Land Surface Temperature, mapping ,Normalized Difference Vegetation Index ,Standard Precipitation Index (SPI), Sistan and Baluchestan 24 34 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-458-2&slc_lang=fa&sid=1 Narjes Moghbeli نرجس مقبلی narjes.moghbeli@ut.ac.ir 10031947532846001471 10031947532846001471 No University of Tehran دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران Hassan Khosravi حسن خسروی hakhosravi@ut.ac.ir 10031947532846001472 10031947532846001472 Yes University of Tehran دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران