Degradation and Rehabilitation of Natural Land

fa تأثیر آتش سوزی بر پوشش گیاهی و برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک (مطالعه موردی: مراتع ورچشمه توسمال مازندران) The Effect of Fire on Vegetation and Some Physical and Chemical Properties of Soil (Case study: Varcheshmeh Tusmal Rangeland, Mazandaran) اثرات خشکسالی و تغییر اقلیم بر عرصه های طبیعی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">آتش‌سوزی از مهمترین عوامل بوم‌شناختی است که می‌تواند عملکرد بوم‌سامانه طبیعی را تغییر دهد. رویش گیاهان به خاک وابسته است و آتش سوزی می‌تواند تغییرات مختلفی را در آن ایجاد کند. در این پژوهش، به‌منظور بررسی اثر آتش سوزی بر خاک و پوشش گیاهی، دو مرتع آتش سوزی شده و شاهد (هرکدام به مساحت 37 هکتار) با در مراتع ورچشمه توسمال کیاسر استان مازندران انتخاب شد و در هر رویشگاه نمونه برداری از پوشش گیاهی و خاک بهروش منظم-تصادفی انجام شد. در هر دو رویشگاه 10 پروفیل حفر و نمونه برداری از عمق 15-0 و 30-15 سانتیمتری انجام شد. جهت برداشت داده های پوشش گیاهی از30 پلات مربعی شکل یک متر مربع استفاده گردید. خصوصیات گیاهی شامل فرم حیاتی، تنوع زیستی و خصوصیات خاک شامل رطوبت، بافت، هدایت الکتریکی، اسیدیته، کربن آلی، آهک، نیتروژن، فسفر، پتاسیم تعیین شد. نتایج حاصل از فرمهای زیستی در مراتع شاهد و آتش‌سوزی شده نشان داد که بر اثر آتش سوزی گونه های چندساله مناطق آتش‌سوزی شده در مقایسه با شاهد به میزان 33/15 درصد کاهش یافتند. درحالیکه اثر معنی داری بر گونه های یکساله و دوساله نداشت. نتایج حاصل از اثر آتش سوزی بر تنوع گونه ای کل نشان داد که شاخص های تعداد گونه، تنوع سیمپسون، شانون، غنای مارگالف و منهینیک به‌ترتیب 66/66، 45/6، 57/92، 67/74 و 49/12 درصد کاهش یافتند درحالیکه آتش فاقد اثر معنی داری بر شاخص یکنواختی بود. نتایج حاصل از آزمایشات خاک نشان داد که درصد شن و سیلت، پتاسیم قابل جذب خاک، فسفرقابل جذب، نیتروژن خاک، آهک،کربن، ماده آلی، اسیدیته خاک و هدایت الکتریکی در تیمار آتش‌سوزی شده به‌طور معنی داری افزایش یافت. اما درصد رس و درصد رطوبت خاک در مناطق سوخته شده در مقایسه با شاهد روند کاهشی را نشان داد. </div> <div style="text-align: justify;">Fire is one of the most important ecological factors that can change the function of natural ecosystems. Plant growth depends on the soil, and fire can cause various changes in it. In order to investigate the effect of fire on soil and vegetation, two sites were selected including control and firefighting, each of them with an area of 37 ha, in Varcheshmeh Tusmal Rangeland of Kiasar in Mazandaran province. And in each site was done sampling of vegetation and soil by random – systematic sampling. In each site, 10 drilling and sampling profiles were performed from a depth of 0-15 and 0-30 cm. 30 square plots (1m2) were used to collect vegetation data. Plant characteristics including life form, biodiversity and soil characteristics including moisture, texture, electrical conductivity, acidity carbon, organic matter, lime, nitrogen, phosphorus, potassium were determined. The results of life forms in control and burnt rangelands showed that due to the fire of perennial species, the burned areas decreased by 33.15% compared to control. While it did not have a significant effect on annual and biennial species. The results of the effect of fire on the diversity of the whole species showed that the characteristics of the number of species, Simpson, Shannon, Margalf and Mannhinik richness were decreased 66.66, 45.6, 57.92, 67.74 and 129.49% respectively. While fire had no significant effect on the uniformity index. The results of soil experiments showed that the percentage of sand and silt, soil absorbable potassium, adsorbent phosphorus, soil nitrogen, lime, carbon, organic matter, soil acidity and electrical conductivity in burned treatment increased significantly. However, the percentage of clay and the percentage of soil moisture in the burned areas compared to the control showed a decreasing trend. </div> آتش سوزی, تجزیه کاهشی, تنوع گونه ای, مراتع Fire, Redundancy analysis, Species variety, Rangeland 12 23 http://drnl.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-338-1&slc_lang=fa&sid=1 soudabeh yadollahnejad سودابه یدالله نژاد s.yadollahnejad@yahoo.com 10031947532846001467 10031947532846001467 No Sari agricultural sciences and natural resources university دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری zeinab jafarian زینب جعفریان z.jafarian@sanru.ac.ir 10031947532846001468 10031947532846001468 Yes Sari agricultural sciences and natural resources university دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری ghoratollah heydari قدرت اله حیدری gh.heydari@sanru.ac.ir 10031947532846001469 10031947532846001469 No Sari agricultural sciences and natural resources university دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری reza tamartash رضا تمرتاش reza-tamartash@yahoo.com 10031947532846001470 10031947532846001470 No Sari agricultural sciences and natural resources university دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری